Program
Fryderyk Chopin
Ballada g-moll op. 23
Walc As-dur op. 34 nr 1
Walc a-moll op. 34 nr 2
Walc a-moll op. KK IVb nr 11
Walc a-moll KK IVb nr 11
Etiuda a-moll op. 25 nr 11
Nokturn c-moll op. 48
Nokturn fis-moll op. 48
Scherzo b-moll op. 31
Wykonawcy
Mateusz Krzyżowski fortepian
Program koncertu reprezentuje dualizm twórczości Chopina: konfrontację monumentalnych, wirtuozowskich narracji z introwertyczną melancholią. Otwierająca wieczór Ballada g-moll op. 23 to kompozycja przełomowa, która
nie poddaje się sztywnym ramom klasycznej formy sonatowej. Reprezentuje gatunek ballady instrumentalnej, przenoszący literacką ideę narracji na grunt muzyki fortepianowej. Jej najbardziej charakterystycznym elementem jest koda, jeden z najtrudniejszych technicznie fragmentów w całej literaturze pianistycznej. Walc As-dur op. 34 nr 1, znany także jako Valse brillante, to przykład formy tanecznej przekształconej w efektowny utwór koncertowy w stylu brillant. Zestawienie wirtuozerii ze spokojnymi, refleksyjnymi częściami środkowymi to kwintesencja chopinowskiej estetyki. Walc a-moll op. 34 nr 2 stanowi jego zupełne przeciwieństwo. Wzruszające i introwertyczne dzieło określane jest mianem „walca melancholijnego”. Zamiast epatować wirtuozerią, skłania do kontemplacji, stając się intymnym zwierzeniem twórcy. Dopełnieniem tej sekcji są dwa utwory wydane pośmiertnie: Walc a-moll KK IVb nr 11, będący kwintesencją salonowej nostalgii, oraz niedawno zidentyfikowany w zbiorach Morgan Library w Nowym Jorku Walc a-moll. Etiuda a-moll op. 25 nr 11, znana jako „Zimowy wiatr”, zawdzięcza przydomek nieustannemu ruchowi prawej ręki wykonującej chromatyczne pasaże. To potężny poemat symfoniczny na jeden instrument, który redefiniuje fizyczne możliwości fortepianu. Wykraczający poza granice gatunku Nokturn c-moll op. 48 nr 1 ukazuje najbardziej dramatyczne oblicze kompozytora. Chopin dokonuje syntezy nokturnu z dramaturgią formy sonatowej. W przeciwieństwie do wczesnych kompozycji tego typu, w których technika ornamentalna służyła głównie dekoracji, tutaj staje się ona wyrazem tragicznego napięcia. Z kolei Nokturn fis-moll op. 48 nr 2 wyróżnia się subtelnym, enigmatycznym nastrojem. Utwór nie dąży do gwałtownej kulminacji, utrzymując zamiast tego statyczną, refleksyjną atmosferę. Scherzo b-moll op. 31 to dzieło o monumentalnych rozmiarach i charakterystycznym rozchwianiu tonalnym. Stanowi ono koronny przykład chopinowskiej syntezy formy scherza z elementami sonatowymi, zamykając program poruszającym akcentem dramatycznym.